Na taia le laumua, o Kyiv, i se fana na foliga mai na faʻaumatia ai se fale pulega i le aai lona lua aupito tele, o Kharkiv, ma fasiotia ai tagata lautele.
Na faatelevaveina e Rusia lana pulega o se aai tele i Ukraine i le Aso Lulu, ma fai mai ai le militeri a Rusia o loo pulea atoatoa e ana 'autau le uafu o Kherson e lata ane i le Sami Uliuli, ma fai mai le pulenuu o loo "faatalitali le aai mo se vavega" e aoina ai tino maliu ma toe faafoisia auaunaga faavae.
Sa finauina e taitai o Ukraine ia tagi a Rusia, ma faapea mai e ui lava i le osofaia o le aai e tusa ma le 300,000 tagata, ae sa tumau pea le malo o le aai ma sa faaauau pea taua. Peitai, na tusia e le ulu o le ofisa o le saogalemu faaitulagi, o Gennady Laguta, i luga o le polokalama Telegram e faapea, o le tulaga i le aai sa matua matautia lava, ma ua le toe lava meaai ma vailaau ma “e toatele tagata lautele ua manu’a”.
Afai e maua, o le a avea Kherson ma uluai aai tele o Ukraine e pa'ū i lima o Rusia talu mai le osofa'iga a Peresitene Vladimir V. Putin i le Aso Tofi talu ai. O lo'o osofa'ia fo'i e 'autau a Rusia isi 'a'ai, e aofia ai le laumua, o Kyiv, lea na lipotia mai ai ni pa i le po, ma e foliga mai ua toeitiiti lava si'omia e 'autau a Rusia le 'a'ai. O mea fou ia na tutupu:
O loʻo agaʻi atu pea 'autau a Rusia e siʻomia aai tetele i saute ma sasaʻe o Ukraine, faʻatasi ai ma lipoti o osofaʻiga i falemaʻi, aʻoga ma atinaʻe taua. Sa faʻaauau pea la latou osofaʻiga i le ogatotonu o Kharkiv, lea na foliga mai na taia ai se fale o le malo e ni roketi i le taeao o le Aso Lulu, ma tuua ai le aai e 1.5 miliona tagata e leai ni meaʻai ma vai.
E silia ma le 2,000 tagatanuu Iukureini ua maliliu i le 160 itula muamua o le taua, na fai mai ai le auaunaga faafuaseʻi a le atunuu i se faamatalaga, ae e le mafai ona faamaonia tutoatasi le aofaiga.
I le po atoa, na siʻomia ai e ʻautau a Rusia le taulaga i saute sasaʻe o Mariupol. Na saunoa le pulenuu e silia ma le 120 tagata lautele o loʻo togafitia i falemaʻi ona o o latou manuʻaga. E tusa ai ma le pulenuu, na tao e tagata o le nuʻu le 26 tone o falaoa e fesoasoani ai e teteʻe atu i le faʻalavelave o loʻo lumanaʻi.
I lana saunoaga i le Setete o le Iuni i le po o le Aso Lua, na valoia ai e Peresitene Biden o le osofaʻiga a Ukraine o le a "faʻavaivaia ai Rusia ma faʻamalosia ai le lalolagi." Na ia taʻua o le fuafuaga a Amerika e faʻasa ai vaalele Rusia mai le ea a Amerika ma o le a taumafai le Matagaluega o Faʻamasinoga e faoa meatotino a tagata o loʻo lagolagoina Putin ma taitai o le malo, o se vaega o le vavaeʻeseina o Rusia i le lalolagi atoa.
Sa fa’atulaga se ta’amilosaga lona lua o talanoaga i le va o Rusia ma Ukraine mo le Aso Lulu ina ua le manuia le fonotaga i le Aso Gafua ma ua le mafai ona faia se alualu i luma i le fa’amutaina o le taua.
ISTANBUL – O le osofaʻiga a Rusia i Ukraine ua tuʻuina atu ai iā Turkey se faʻafitauli matuia: pe faʻapefea ona paleni lona tulaga o se sui auai o le NATO ma se soʻotaga vavalalata a Uosigitone faʻatasi ai ma ni sootaga malolosi tau tamaoaiga ma le militeri ma Moscow.
E sili atu ona manino faigata fa'afanua: O Rusia ma Ukraine e tofu i la'ua ma 'au a le va'a o lo'o tu'u i le sami uliuli, peita'i o se feagaiga o le 1936 na tu'uina atu ai i Turkey le aia tatau e fa'atapula'a ai va'a mai vaega taua mai le o atu i le sami se'i vagana ua tu'u iina na va'a.
Ua talosagaina e Turkey ia Rusia i aso talu ai nei e aua ne’i auina atu ni va’a tau se tolu i le Sami Uliuli. Na saunoa le sui o le malo sili a Rusia i le leva o le Aso Lua ua faaui i tua e Rusia lana talosaga e faia faapea.
“Na matou ta’u atu ia Rusia i se auala faauo e aua ne’i auina atu nei vaa,” o le tala lea a le Minisita o le Va i Fafo o Mevrut Cavusoglu i le faasalalauga o Haber Turk. “Na ta’u mai e Rusia ia i matou o nei vaa o le a le ui atu i le alatele.”
Na saunoa Mr Cavusoglu o le talosaga a Rusia na faia i le Aso Sa ma le Aso Gafua ma e aofia ai va’a tau e fa. E tusa ai ma fa’amatalaga o lo’o ia Turkey, e na’o le tasi ua resitalaina i le nofoaga autu o le Sami Uliuli ma o lea e agavaa ai e pasia.
Peita’i, na faaui i tua e Rusia ana talosaga mo va’a uma e fa, ma na fa’ailoa aloaia e Turkey vaega uma o le 1936 Montreux Convention – lea na tu’uina atu ai e Turkey le avanoa mai le Sami Metitirani i le Sami Uliuli e ala i alavai e lua – ua uma ona faia e Rusia. Faia. Cavusoglu.
Na ia faamamafaina o le a faaaogaina e Turkey tulafono o le feagaiga i itu uma e lua o loo i ai i le feteenaiga i Ukraine e pei ona manaomia e le maliega.
“Ua i ai nei ni vaega se lua o loʻo tau, o Ukraine ma Rusia,” o lana tala lea. “E le tatau ona ita Rusia poʻo isi atunuu iinei. O le a matou talosaga mo Montreux i le asō, taeao, pe afai o loʻo tumau pea.”
O loʻo taumafai foʻi le malo o Peresitene Recep Tayyip Erdogan e iloilo le ono afaina ai lona lava tamaoaiga mai faʻasalaga a Sisifo faʻasaga ia Rusia. Ua uunaʻia e le atunuʻu ia Moscow e taofi lana osofaʻiga faʻasaga ia Ukraine, ae e leʻi tuʻuina atu lava ana lava faʻasalaga.
Na valaau atu Aleksei A. Navalny, o le tagata e sili ona lauiloa i le faitioina o le Peresetene o Rusia o Vladimir V. Putin, i tagata Rusia e o atu i auala e tetee atu ai i le “Taua o le Osofaʻiga a le Tsar e faasaga ia Ukraine” e manino lava le valea. Na saunoa Navalny i se faamatalaga mai le falepuipui e faapea, e tatau i tagata Rusia ona “liliu o latou nifo, faatoilalo o latou fefe, ma o mai i luma ma talosagaina le faamutaina o le taua.”
NEW DELHI – O le maliu o se tamaititi aʻoga Initia i se taua i Ukraine i le Aso Lua na mafua ai ona taulaʻi atu i le luʻitau a Initia e aveese le toetoe 20,000 tagatanuu na maileia i le atunuu aʻo amata le osofaʻiga a Rusia.
Na maliu Naveen Shekharappa, o se tamaititi aʻoga faafomaʻi tausaga fa i Kharkiv, i le Aso Lua aʻo ia tuua se lua o le ana e sau e aumai ni meaai, e tusa ai ma le tala a taitai Initia ma lona aiga.
E tusa ma le 8,000 tagatanuu Initia, o le toatele o tamaiti aoga, sa taumafai pea e sosola ese mai Ukraine e oo mai i le leva o le Aso Lua, e tusa ai ma le matagaluega o le va i fafo a Initia. Sa faigata le faagasologa o le aveeseina o tagata ona o le taua tele, ma faigata ai mo tamaiti aoga ona oo atu i le auala e tumu i tagata.
“E toatele a’u uo na tuua Ukraine i le nofoaafi i le po anapo. E matua leaga lava aua e na o le 50 kilomita le mamao o le tuaoi o Rusia mai le mea o matou i ai ma o loo fana e Rusia le teritori,” o le tala lea a se foma’i faafomai tausaga lua na toe foi mai i Initia i le aso 21 o Fepuari, o le tala lea a le Su’esu’ega a Kashyap.
A o faateteleina le feeseeseaiga i aso talu ai nei, ua savavali ai tamaiti aʻoga Initia mo maila i le malulu tele, ma sopoʻia atu i atunuu tuaoi. E toatele tagata na lafoina vitio mai o latou ana i lalo o le eleele ma potu o faletalimalo o loo aioi atu mo se fesoasoani. O isi tamaiti aʻoga na tuuaia leoleo i le tuaoi i le faailogalanu, ma faapea mai na faamalosia i latou e faatali umi ona o i latou o ni Initia.
O loʻo i ai i Initia se faitau aofaʻi tele o tupulaga talavou ma o loʻo faʻateleina le tauvaga o maketi o galuega. O kolisi faʻapolofesa e faʻatautaia e le malo Initia e itiiti avanoa ma e taugata tikeri o iunivesite tumaoti. E faitau afe tamaiti aʻoga mai vaega matitiva o Initia o loʻo aʻoaʻoina mo tikeri faʻapolofesa, aemaise lava tikeri faafomaʻi, i nofoaga e pei o Ukraine, lea e mafai ona tau afa pe itiiti ifo nai lo le mea latou te totogia i Initia.
Na taʻua e se failauga a le Kremlin o le a auina atu e Rusia se sui o le au faipule i le leva o le Aso Lulu mo se taamilosaga lona lua o talanoaga ma sui o Ukraine. E leʻi faʻailoa mai e le failauga o Dmitry S. Peskov le nofoaga o le fonotaga.
Na taʻua e le militeri a Rusia i le Aso Lulu ua ia i latou le pule atoatoa o Kherson, o le totonugalemu taua faʻaitulagi a Ukraine i le gutu o le Vaitafe o Dnieper i le itu i matu sisifo o Crimea.
E leʻi mafai ona faʻamaonia loa le tagi, ma na taʻua e ofisa o Iukureini e ui ina osofaʻia le ʻaʻai, ae o loʻo faʻaauau pea le taua mo ia.
Afai e faoa e Rusia Kherson, o le a avea ma uluai aai tele i Ukraine o le a faoa e Rusia i le taimi o le taua.
“E leai se oge o meaʻai ma mea e manaʻomia i le aai,” o le tala lea a le Matagaluega o le Puipuiga a Rusia i se faʻamatalaga. “O loʻo faʻaauau pea feutanaiga i le va o le pulega a Rusia, le pulega a le aai ma le itulagi e foia ai mataupu o le tausia o le faʻatinoina o atinaʻe lautele, faʻamautinoaina o le tulafono ma le faʻatonuga ma le saogalemu o tagata.”
Ua taumafai Rusia e faʻamatalaina lana osofaʻiga faamiliteli o se osofaʻiga ua taliaina e le toʻatele o tagata Iukureini, e ui lava ina mafua ai le tele o mafatiaga faaletagata i le osofaʻiga.
Na saunoa Oleksiy Arestovich, o se faufautua faamiliteli a le Peresetene o Ukraine, Volodymyr Zelensky, o loo faaauau pea le taua i Kherson, lea na maua ai se avanoa taua i le Sami Uliuli, e lata i alavai o le vaitaimi o Soviet i Crimea.
Na taʻua foʻi e Mr. Arestovich o loʻo osofaʻia e ʻautau a Rusia le aʻai o Kriverich, pe tusa ma le 100 maila i matu sasaʻe o Kherson. O le aʻai o le nuʻu moni lea o Mr. Zelensky.
Ua tuuaia e le va’a a Ukraine le Vaega’au a Rusia i le Sami Uliuli i le fa’aaogaina o va’a a tagata lautele mo le lafi – o se togafiti e fa’apea fo’i e fa’aaogaina e ‘autau a Rusia i le eleele. Ua tu’uaia e tagata Ukraine tagata Rusia i le fa’amalosia o se va’a a tagata lautele e ta’ua o le Helt i totonu o vaega mata’utia o le Sami Uliuli “ina ia mafai e tagata o lo’o nonofo ai ona fa’aaoga se va’a a tagata lautele e fai ma talita e ufiufi ai i latou lava”.
Ua uma ona i ai ni aafiaga "tele" tau tamaoaiga a Rusia i isi atunuu, na saunoa ai le Faalapotopotoga o Tupe Faavaomalo ma le Faletupe o le Lalolagi, ma lapatai mai o le siitia o tau o le suauu, saito ma isi oloa e mafai ona faateleina ai le maualuga o le tau o oloa. Atonu o le aafiaga sili lea i tagata matitiva. O le faalavelave i maketi tau tupe e mafai ona faateteleina pe afai e faaauau pea le feeseeseaiga, ae o faasalaga a Sisifo i Rusia ma le tafe mai o tagata sulufai mai Ukraine e mafai foi ona i ai se aafiaga tele i le tamaoaiga, na saunoa ai ofisa i se faamatalaga. Na faaopoopo mai le Faalapotopotoga o Tupe Faavaomalo ma le Faletupe o le Lalolagi o loo latou galulue i se afifi fesoasoani tau tupe e silia ma le $5 piliona e lagolago ai Ukraine.
Na taʻu atu e le pule sili tau tupe a Saina, o Guo Shuqing, i se konafesi a le au tusitala i Beijing i le Aso Lulu e faapea, o le a le auai Saina i faasalaga tau tupe ia Rusia ma o le a faatumauina pea fefaatauaiga masani ma sootaga tau tupe ma vaega uma o loo aafia i le feeseeseaiga i Ukraine. Na ia toe taʻua le tulaga o Saina e faasaga i faasalaga.
Sa taumafai le Peresetene o Ukraine, Volodymyr Zelensky, e tuufaatasi le atunuu i le Aso Lulu ina ua mavae se isi po e le moe ai ona o pomu ma faiga sauā.
“Ua mavae atu se isi po o le taua atoa a Rusia faasaga ia i matou, faasaga i tagata,” o lana tala lea i se savali na lafoina i luga o le Facebook. “Po faigata. Sa i ai se tasi i le nofoaafi i lalo o le eleele i lena po — i totonu o se fale malutaga. Sa i ai se tasi na faaaluina i le fogafale i lalo. Sa sili atu le laki o se tasi ma sa moe i le fale. O isi sa sulufai i ai uo ma aiga. E toetoe lava a leai se taimi na matou moe ai i po e fitu.”
Ua fai mai le militeri a Rusia ua latou pulea nei le aai taua o Kherson i le gutu o le Vaitafe o Dnieper, lea o le a avea ma uluai aai tele o Ukraine o le a faoa e Rusia. E le mafai ona faamaonia vave le tagi, ma na fai mai taitai o Ukraine e ui ina siʻomia e fitafita Rusia le aai, ae o loo faaauau pea le taua mo le puleaina.
Na taʻua e leoleo tuaoi o Polani i le Aso Lulu e silia ma le 453,000 tagata ua sosola ese mai Ukraine i lona teritori talu mai Fepuari 24, e aofia ai le 98,000 na ulufale mai i le Aso Lua. Na taʻua e le ofisa o tagata sulufaʻi a Malo Aufaatasi i le Aso Lua e 677,000 tagata ua sosola ese mai Ukraine ma e silia ma le 4 miliona e ono faamalosia i latou e o ese.
Kyiv, Ukraine — Mo ni aso, sa nofo toatasi ai Natalia Novak i lona fale mautotogi gaogao, ma matamata i tala fou o le taua o loo tupu i fafo o lona faamalama.
“O lea la o le a iai se taua i Kyiv,” o le tala lea a Novak i le Aso Lua i le aoauli ina ua uma ona ia iloa fuafuaga a Peresitene Vladimir V. Putin mo se isi osofaiga i le laumua.
I le afa maila le mamao, sa tuuina ai lona atalii o Hlib Bondarenko ma lona toalua o Oleg Bondarenko i se nofoaga siaki faafuasei a tagata lautele, e siaki taavale ma vaavaai mo ni tagata Rusia e ono faaleaga mea.
O Khlib ma Oleg o se vaega o le Vaegaau Puipuiga Fa'aitumalo fou faatoa faavaeina, o se iunite faapitoa i lalo o le Matagaluega o le Puipuiga lea ua tuuina atu i ai le matafaioi e faaauupegaina tagata lautele e fesoasoani i le puipuia o aai i Ukraine atoa.
“Ou te le mafai ona filifili pe o le a osofaʻia pe faʻalauiloa e Putin se auupega faaniukilia,” o le tala lea a Khlib. “O le mea o le a ou filifili i ai o le auala ou te taulimaina ai le tulaga o loʻo siomia ai aʻu.”
Ona o le osofaʻiga a Rusia, sa faʻamalosia ai tagata i le atunuʻu e faia ni faʻaiʻuga vave: nonofo, sola ese, pe faʻaaoga auupega e puipui ai lo latou atunuʻu.
“Afai ou te nofo i le fale ma matamata i le tulaga o loʻo tupu, o le tau o le ono manumalo ai lea o le fili,” o le tala lea a Khlib.
I le fale, o loʻo sauniuni Ms. Novak mo se taua umi e ono tulaʻi mai. Sa ia teipiina faamalama, tapuni ie pupuni ma faʻatumu le tapu taʻele i le vai faʻafuaseʻi. O le filemu o loʻo siomia ai o ia e masani ona motusia e leo o saini poʻo pa.
“O a’u o le tina o la’u tama,” o lana tala lea. “Ma ou te le iloa pe o le a ou toe vaai ia te ia. E mafai ona ou tagi pe faanoanoa ia te a’u lava, pe te’i foi — o na mea uma lava.”
Na lele atu se vaalele felauaiga a le Vaegaʻau a Ausetalia i Europa i le Aso Lulu ma ni meafaigaluega faamiliteli ma sapalai faafomai, na fai mai ai le Joint Operations Command a le militeri a Ausetalia i luga o le Twitter. Na saunoa le Palemia o Ausetalia o Scott Morrison i le Aso Sa o le a sapalaiina e lona atunuu ia Ukraine ni auupega e ala i le NATO e faaopoopo atu i meafaigaluega ma sapalai e le o ni mea matautia ua uma ona latou saunia.
Taimi na lafoina ai: Aokuso-02-2022
